Tomaszów Mazowiecki

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miasta w Tomaszowie Mazowieckim (UM)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 10/16
    • Tel.: +48 44 724-23-11
    • www.tomaszow-maz.eu
    • E-mail: sekretariat@tomaszow-maz.pl
  • Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Mazowieckim
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Św. Antoniego 26
    • Tel.: +48 44 724-21-27
    • www.powiat-tomaszowski.pl
    • E-mail: sekretariat@powiat-tomaszowski.pl
  • Powiatowy Urząd Pracy w Tomaszowie Mazowieckim (PUP)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Konstytucji 3-go Maja 46
    • Tel.: +48 44 724-60-79 (centrala)
    • www.puptomaszow.internetdsl.pl
    • E-mail: loto@praca.gov.pl
    • NIP: 773-102-79-80
    • REGON: 590746283
  • Urząd Skarbowy w Tomaszowie Mazowieckim (US)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Mireckiego 37
    • Tel.: +48 44 724-29-63
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Tomaszowie Mazowieckim (ZUS)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Prezydenta Ignacego Mościckiego 40/4
    • Tel./fax: +48 44 724-52-14
  • Szpital Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Jana Pawła II 35
    • Tel.: +48 44 725-71-34 (sekretariat)
    • www.tomaszow.org.pl
    • E-mail: sekretariat@tomaszow.org.pl
  • Miejski Zakład Komunikacyjny w Tomaszowie Mazowieckim (MZK)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Warszawska 109/111
    • Tel.: +48 44 723-74-58 (informacja)
    • E-mail: mzk@tomaszow-maz.pl
  • Polskie Koleje Państwowe (PKP)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Dworcowa 1/15
    • Tel.: +48 44 724-41-68 (informacja)
  • Robotniczy Klub Sportowy "Lechia" Tomaszów Mazowiecki (RKS)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Nowowiejska 9/27
    • Tel.: +48 44 724-25-21
    • www.rkslechia.pl
  • Radio "Fama" - 92,9 Mhz
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Smugowa 1/11 lok.1
    • Tel.: +48 44 724-05-62
    • www.radiofama.com.pl
    • E-mail: tomaszow@radiofama.com.pl
    • NIP: 657-10-18-746
    • REGON: 290003924
  • Kino "Włókniarz"
  • "Joka" Sp. z o.o. - materiały i usługi budowlane
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Warszawska 128/130
    • Tel.: +48 44 724-23-04
    • www.jokaltd.com.pl
    • E-mail: tomaszow@jokaltd.com.pl
  • Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Tomaszowie Mazowieckim (KRUS)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. "Grota" Roweckiego 38 /40
    • Tel.: +48 44 724-28-04
  • Wojskowa Komenda Uzupełnień w Tomaszowie Mazowieckim (WKU)
    • 97-200 Tomaszów Mazowiecki
    • ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 9
    • Tel.: +48 44 724-21-91

O Tomaszowie Mazowieckim

Miasto powiatowe w województwie łódzkim, na Równinie Piotrkowskiej, u ujścia Wolbórki do Pilicy. 68 tysięcy mieszkańców (2002).

Ośrodek przemysłu włókienniczego (zakłady wełniane Mazowia i Tomtex, fabryka dywanów Weltom) oraz mineralny (sortownia piasku kwarcowego Badger Mining Poland, wytwórnia płytek ceramicznych Ceramika Paradyż); ponadto dobrze rozwinięty przemysł odzieżowy, motoryzacyjny (Findlay Industries) oraz spożywczy, zwł. drobiarski (zakłady Roldrob) i cukierniczy (Star Foods, Chipita); w Tomaszowie Mazowieckim znajduje się podstrefa Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej; węzeł komunikacyjny: linie kolejowe Koluszki-Skarżysko-Kamienna i do Radomia oraz drogi - europejska Warszawa-Praga, wojewódzka Łódź-Opoczno i do Radomia; szlaki turystyczne piesze (do Smardzewic, Inowłodza, Anielina), rowerowe i wodne - początek spływu kajakowego Niebieską Wstęgą Pilicy; filia Uniwersytetu Łódzkiego (od 1998); muzeum regionalne; Skansen Rzeki Pilicy (od 1998); działają: Stowarzyszenie Przyjaciół Pilicy i Nadpilicza, Towarzystwo Przyjaciół Tomaszowa Mazowieckiego.

Najstarsza część miasta, z centralnym placem Kościuszki otoczonym zabudową klasycystyczną (1. połowa XIX w.) i siecią prostopadłych ulic, leży na prawym brzegu Wolbórki; po północno-wschodniej stronie miasta dość daleko od śródmieścia, dworzec kolejowy i część zakładów przemysłowych; wzdłuż rzeki ogrody działkowe; w granicach Tomaszowa Mazowieckiego rezerwat krajobrazowy Niebieskie Źródła. W okolicy Tomaszowa Mazowieckiego Jezioro Sulejowskie: na wschód i południowy wschód od miasta - Puszcza Pilicka.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia Miasta

W 1788 T. Ostrowski stworzył tu ośrodek przemysłu hutniczego, wykorzystujący miejscowe rudy żelaza; od 1793 w zaborze pruskim, od 1807 w Księstwie Warszawskim, od 1815 w zaborze rosyjskim (Królestwo Polskie); około 1820 rozbudowa zakładów metalurgicznych; od 1824 rozwój przemysłu wełnianego (m.in. manufaktura tkacka F. Stumpfa, przędzalnia A. Ofermana i M.A. Steinmana), dla którego sprowadzono tkaczy, głównie Niemców; prawa miejskie 1830; po regresie gospodarczym w latach 30. i 40. XIX w. (m.in. wysokie cła importowe w Rosji) ponowny rozwój (m.in. od 1851 fabryka dywanów, jedna z największych w Europie, od 1911 fabryka sztucznego jedwabiu); od 1885 połączenie kolejowe; 1905-07 strajki i manifestacje robotnicze, starcia z wojskiem i policją rosyjską; duże skupisko Żydów (1939 - 13 tysięcy osób). 5-6 IX 1939 w rejonie Tomaszowa Mazowieckiego walki obronne 13. dywizji piechoty Armii "Prusy"; w czasie okupacji niemieckiej, m.in. 1940-42 getto (ponad 20 tysięcy osób, ok. 15 tysięcy wywieziono do ośrodka zagłady w Treblince), 1939-44 areszt policji niemieckiej (ponad 2 tysiące więźniów); rejon działalności oddziałów partyzanckich, m.in. Hubalczykow, AK, GL; miejsce bitwy, 6 VIII 1942, oddziału GL z niemiecką żandarmerią i gestapo; 1942 w Tomaszowie Mazowieckim zginął F. Zubrzycki, W 1945-49 obóz odosobnienia dla niemieckiej ludności cywilnej w Polsce; do 1953 rejon działalności organizacji antykomunistycznych, m.in. WiN; "Armii Podziemia"; 1948-75 i ód 1999 siedziba powiatu.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Turystyka i zabytki

Tomaszów Mazowiecki - miasto w województwie łódzkim, na północny wschód od Piotrkowa Trybunalskiego. Powstaje tutaj interesujący Skansen Rzeki Pilicy, który gromadzi eksponaty związane z przyrodą, historią i kulturą okolic rzeki Pilicy i jej dopływów. Przeniesiono do niego młyn wodny z XIX w. Można także zobaczyć kolekcję 30 kamienic młyńskich oraz wydobyte z Pilicy pojazdy pancerne z II wojny światowej. Unikatowy jest ciągnik artyleryjski Luftwaffe - jedyny taki zachowany na świecie. W skansenie znajdują się także wyroby związane ze szkutnictwem i rybołówstwem ludowym, w tym prawie 100-letnia barka - jedna z najstarszych zachowanych łodzi rzecznych w Polsce. W klasycystycznym pałacu Ostrowskich z 1812 mieści się Muzeum Regionalne. Na uwagę zasługują też drewniany kościół z 1781 i kościół ewangelicki (obecnie polskokatolicki) 1. połowy XIX w. Zachowały się również drewniane domy tkaczy i karczma z XIX w. Turyści chętnie odwiedzają rezerwat krajobrazowy "Niebieskie Źródła", który znajduje się nieopodal skansenu i chroni wywierzyska krasowe, zaglądają też do rezerwatu żubrów w Smardzewicach. Położony w okolicy Zalew Sulejowski przyciąga amatorów sportów wodnych.

Zabytki:

Źródła:
  1. Atrakcje Turystyczne Polski, pod red. Moniki Karolczuk-Kędzierskiej, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2006
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Tomaszów Mazowiecki w liczbach

Powierzchnia miasta 41,30 km2 (4 130 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 66 705
Liczba urodzeń w 2006 roku 621
Liczba zgonów w 2006 roku 757
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 496
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 646
Ilość osób, które pracują 15 242
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 5 871
Ilość książek w miejskich bibliotekach 212 653 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 165 (o średniej powierzchni 79,5 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 104
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 5 484
Dochody miasta (gminy) 112 337 946,79 zł
Wydatki miasta (gminy) 114 953 100,92 zł
Średnia pensja w powiecie tomaszowskim 2 006,06 zł (co stanowi 76,1% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w powiecie tomaszowskim 31 579
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 16,2
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl